چنگیز بخت آور ایله گرجستان اولایلارینا اوزه ل بیر دانیشیق
بو موصاحیبه (24/6/87) یکشنبه گونو، آذقالا خبرنگارنیین واسیطه سیله آپاریلیب و جناب بخت آورین ویرایشیندان سونرا بیتیریلیب.
بیلدیگینیز کیمی کئچمیش بیر آی عرضینده قافقاز بولگه سی یئنیده ن دونیانین اولایلار دوغدوران منطقه سینه چئوریلمیشدی. بو منطقه تاریخ بویو دونیانین چیرپینان اوره ییی کیمی تانینیب . ایندی ایسه منطقه ده اوز وئره ن حادثه لر ، دونیانی یئینی ده ن شاشیردیب و بوتون بشریت عالمین اوز تاثیری آلتینا آلیبدی .
بو حادثه حتمی اولاراق ، شمال و جنوبونا باخمایاراق آذربایجان اولکه سینی شدیدتلی تاثیرلندیرجک.
آمما تاسف لر اولسون کی ، جنوبی آذربایجاندا میللی حرکت فعاللار ایسه میللی آیدین فیکیرلر بو حادثه لری، واقعی بیر شکیلده آراشدیرماییبلار.
جناب چنگیز بخت آور آذربایجان میللی حرکتینین ، تانیمیش رهبرلرینده ن بیری اولاراق قافقاز حادثه لرینین، ده یرینی دوشونورک اوزه ل بیر موصاحیبه ده اوز نظرلرین ارائه وئردیلر . دانیشیق متنی عینا تقدیم اولور .
س. جناب بخت سوال لارا جواب وئرمه گ اوچون حاضیر اولدوغونوزدان چوخ تشکر ائدیریک .
جناب بخت آور، اون سوال اولاراق ایسته ردیک قافقاز منطقه سینین کلی دورومونا عایید اولان نظرلریزی بیزیم اوچون آچیقلییاسیز ؟
ج - قافقاز بو لگه سی آسیا و آورپا نین رابیط حلقه سی اولاراق نئچه باخیمدان استراتژیک بیر منطقه دیر. بو منطقه نین استراتژیک ده ییرینی نظرده آلاندا ، گورونور کی تاریخ بویو استعمارچی قوه لرین ساواش و رقابت میدانی اولوب . ایندی ده دونیانین بو دوروموندا بو منطقه اوزونون استراتژیک جایگاهینی ساخلاییب و دونیا سوپر گوجلرین اویناق منطقه سی کیمی قالیب دیر .
ایندی کی حادثه لری یالنیز بو باخیمدان آچیقلاماق اولار .
س . جناب بخت آور بو منطقه هانکی باخیملاردان استراتژیک ده ییرلره مالیک دیر . بیرآز آچیقلایین لوطفا.
ج- بیر جغرافیا باخمیندان – بیر ده یئر آلتی ثروتلر باخیمندان
بیلیر سیز- یاخین تاریخده شوروی امپراطورلوغو منطقه میللتلرین 70 ایله یاخین اوز باسقیسی آلتینا آلمیشدیر . اونون پارچالانماغیندا چوخ میللتلر اوز میللی حاکیمیت و آزاد لیقلارین اله گتیردیلر . اوجومله دن نئچه تورک دیللی دولت لرده یاراندی .
قیرقیزستان –ازبکستان – تورکمنستان – قازاقستان – شمالی آذربایجان و سایر دولتلر کی هامینیز تانیرسیز و آد چکمیه یئری یوخدور .
بو دولتلرین یارانماسی قارا دنیزی روسیه نین انحصاریندان چیخاریب و یئنی یارانمیش دولتلری قارا دنیزده ائتگیلی بیر قوه لره چئویردی . البته که روسیه بو یارانین آجیسینا دوزه بیلمیر.
یئر آلتی ثروتلر باخیمینداندا ، نفت و گاز بو منطقه ده ان اونملی ده ییر داشییر . بو منطقه نین نفت و گاز یاتاقلاریندا بو گونه دک 48 میلیارد بوشکا نفت تاپیلیب کی آمریکا و کانادانین یاتاقلاریندا اولان ذخیره لرله برابر لیک ائدیر . 268 مین میلیارد متر مکعب گاز یاتاقلاریدا تانینیب کی بودا عربستان گاز یاتاقلاریلا برابر لیک آپاریر.
پترول اوزمانلاری دئییرلر، داها آرتیق یاتاقلاردا تاپماق اولاجاقدیر.
بو ثروت لرین چوخونلوغو تورک دیللی دولتلرین او جومله دن شمالی آذربایجانین ، تورپاقلاریندا یاتیب دیر . اونا گوره بو دولت لر و شمالی آذربایجان اکونومی باخمیندان بویوک بیر جایگاها مالیک دیر .
هامییا آیدین دیر آوروپا و آمریکا دولتلر و شیرکت لری بو ثروتلره نه قدر، احتیاج لاری واردیر.
اونا گوره دونیا قدرتلرنین باخیمیندان بو منطقه ژئو اکونومیک ده ییر داشییر . ائله بو دییرلره گوره دیر کی باکو- تفلیس- جیهان نفت بوروسو – رحمت لیک حیدر علی اوف زامانیندان طرح اولوندو و آمریکا دولتینین ماراغیندا قازاندی و ایندی ایسه او نفت بوروسو دونیانین ان اهمیت لی بورولاریندان دیر.
ائله همین بو بورو منطقه یه و اوزه ل اولاراق آذربایجانا و گرجستان و ترکیه ئولکه لرینه ژئو پولوتیک بیر دوروم باغیشلاییب.
س- جناب بخت آور بو ایضاح لار زمینه سینده نئجه اولورکی گرجستان اولایلاری اوزه چیخیر.
ج- بیلدیگینیر کیمی روسیه دولتی هله لیک امپراطورلوق هاوالارین باشیندان آتماییب . آمما یلتسین زامانیندا، روسیه هله اوز چتینلیکلرینه مشغول قالمیشدیر. آمما گئدیکجه روسیه داخلی چتینلیکلرین بیر طرفلی ائدیب . ایندی اوزونون باشیندا اولان هاوالاری یئنیدن یاراتماق ایسته ییر.
روسیه گرجستاندا ،گامسا خوردیا زامانیندا، خاص بیر نفوذا صاحیب ایدی آمما سونرالار گرجستان میللتی باشا دوشوب و اوزون اونون باسقیسیندان قورتارماغا چالیشدی . روسیه دن قیریلمیش بیر مستقیل دولت یاراتماق ایسته دی و روسیه قوشونلارین گرجستاندان چیخارتماغین طلب ائتدی، آمما روسیه گرجستان دولتینین بو حقلی ایسته گینیه خور باخیب و گرجستان دولتین زورلاماق ایسته دی . چیرکین نیتلرین اساسیندا –آبخازیا و اوستیا میللتلرینین ایسته کلریندن سوءایستفاده آپارماق قصد ایله نظامی و خشونتلی گرگینلیکلر یاراتماغا باشلادی . ایندی کی حادثه لرین نطفه لری او زامانلاردان باغلانیب .
س- جناب بخت آور بو آرادا آمریکا دولتینین موضع سینی نئجه گورورسوز؟
ج- بیلدیگینیر کیمی آوروپادا دولت- میللت بحث لری یارانیب و تثبیت اولاندان سونرا ، بو حقیقت اوزه چیخدی کی هئچ بیر میللتین ابدی دوستو و یا دوشمانی اولا بیلمز. بلکه ابدی، میللی منفعتلری اولا بیلر .
بو آرادا آمریکانین مواضعینده بئله دوشونمک اولار. هئچ بیر میللت آمریکانی اوزونه دائمی دوست و یا دوشمان توتا بیلمز . بو گون گرجستاندا آمریکانین موضعی سی بو میللتی ، روسیه نین باسقیسی قاباغیندا گوجله ندیره بیلیر . نییه کی گرجستان نین قید ائتدیگیم نفت و گاز بورولاری، دونیا ایقتیصاد ینین سالیملیگینه واجیب، بیر اونملی دالان کیمی امنیتی قورونمالیدیر. بوناگوره نه تک آمریکا بلکه آوروپا دولتلریده روسیه نین بو تجاوزونون قاباغیندا جیدی موضع توتوبلار . وئردیکلری آلتی ماده لی طرح ده بو مسئله نی آرتیق آچیقلایا بیلر.
س- ایندی ایسه بو حادثه لرده ن سونرا تورکیه دولتی طرفیندن جناب عبدالله گل ارمنستان اولکه سینه سفر ائدیب بو بیر حالدادیر کی قاراباغ حالا ارمنستان داشناکلارینین تاپتاغی آلتیندادیر؟ بو سفرین رابطه سین منطقه اولایلاریلا نئجه آچیقلاماق اولار؟
ج- لازیم دیر بورادا بیر نئچه مسئله نی آچیقلیام. بیلدیگینیز کیمی ارمنستان دولتی ، بیرینجی دونیا ساواشیندا روسیه نین قییملیگی آلتیندا و انگلیس و فرانسه دولت لرینین یاردیمیله ، و یوز مینلر آذربایجانینین قتل عامیندان سونرا، آذربایجان توپراقلاریندا یارانیب. کی بو مسئله نی رحمت لیک دکتر سردار نیا "ایروان یک ولایت مسلمان نشین بود" آدلی کیتابیندا آرتیق سندلر ایله آچیقلاییب.بونا اضافه ائده ک شمالی آذربایجان اوز ایستیقلالین رحمت لیک ائلچی بین باشچیقلغیلا الده ائده نده روسیه نین دسیسه لری ایله داشناکلار قاراباغین اشغالینا ، قانلی بیر قتل عامیلا ال ووردولار. کی منجه بو آذربایجانین اوز ایستیقلالینا وئردیگی بهالاردان بیری دیر.
ایندی ایسه قاراباغ داشناک لارین تاپداغی آلتینادیر . آمما بولاری نظرده آلاراق ئولکه دولت لر و میللت لرین مصلحت لری ثبات و باریشین یارانماسیندادیر. بونلاری نظرده آلساق جناب عبدالله گولون ارمنستان سفری نئچه یونده ن نظره آلینمالیدیر. بیر بو کی ارمنستان گره ک آذربایجان توپراقلارین ، آذربایجانا قایتارسین . بو اراضی آذربایجانین 20% توپراقلاری دئمکدیر و اوز شرارتلرینه و تجاوز کارلیقلارینا آذربایجان حاقیندا مطلق سون قویمالیدیلار.
اوندان سونرا ارمنستان تورکیه اراضی سینه عایید ادعالاریندان ال چکمه لیدیر و تورکیه نین بو گونکو سرحداتین رسمییته تانیمالیدیر . بیریده pkk تروریست لرینده ن حمایت لرین و رابطه لرین کسمه لیدیر. آرتیق بیر آییری موضوعا دا توخونماق لازیم دیر جناب پطروسیان باشا دوشوب کی داشناک لارین بو چرکین ایشلری ارمنستانی دونیا اوزه رینده آبیردان سالیب و ارمنستانا یاخچی بیر نتیجه وئرمییه جک دیر . اوجومله ده ن گونئی آذربایجاندا چوخ ساییلی تورک میللتی ارمنی لرین بو تجاوز کارلیغین هئچ واخت گورمه دیم توتمایاجاقدیر.
بونلارین هامیسی ارمنی لری اوشوتور و پطروسیان بو مسئله نی یاخشی باشا دوشور . ائله بونا گوره ده پطروسیانین هدایتی آلتیندا آپاریلان جریانین اعتراض لاری داشناکلارین طرفیندن قانا بویاندی . حتی آوروپا وآمریکا بو مسئله یه اعتراض ائتمه یه مجبور قالدیلار.
بونودا اضافه ائده ک کی گرجستان حادثه لری سایدیغیمیز فاکتلارا مکمل اولاراق ارمنستان حاکیم لرین داها یاخشی باشا سالیب کی روسیه استعمارینا و حتی آییری استعمارلارا دایانیب مملکت ساخلاماق اولماز . ارمنی حاکیم لری ایندی بونو دوشونمک قرارینا گلیبلر . بو اونلارین دانشیدیغی موصاحیبه لرده ، گوزه دییمک حالیندا دیر.
بو ایضاح لارین بوتولوگون نظرده آلاراق قید ائتملییم ، جناب عبدالله گل تورکیه دولتینین باشقانی اولاراق بو سفرینده و اوندا توتدوغو موضع لرده، نظرده آلمالیدیر کی تورکیه ئولکه سی تورک دونیاسیندا آرتیق ده ییر داشییر و تورک دونیاسیندا معنوی آتا کیمی بیر دوروما صاحیب دیر . اونا گوره ارمنستانلا آپاردیغی قافقاز تهلوکه سیزلیک و امکداشلیق پلاتفورماسیندا ، شمالی آذربایجان مصلحتلرین نظرده آلمالیدیر.
سایدیغمیز فاکتلارا دایاناراق اگر بو سفرده جناب عبدالله گل تمامی ایله بو مصلحتلری نظرده آلا بیلسه بو سفر و بو رابطه ، ائله ده یئرسیز گورنمور. ائله جناب عبدالله گل ایشاره ائدیب کی قاراباغ مسئله سی ارمنستان وآذربایجان و تورکیه و آمریکا و گرجستانین بیرلیگیله حل اولونمالیدیر . بونلار بیزی یاخشی امیدوار ائدیرکی جناب عبدالله گل تورک دونیاسینین منفعتلرین نظرده آلماق قراریندا دیر.
س- جناب بخت آور سیز جناب عبدالله گولون ارمنستانا سفرین گرجستان حادثه لر ایله سیخ بیر رابطه ده گورورسوز . اوندا بو حادثه لرین نئجه باشا چاتماغین نه جور گوروسوز؟
ج- دوزدور مسئله یه بئله ده توخونماق اولار . تاریخی باخیمدان روسیه نین مواضعین آراشدیراندا نئچه مسئله یه راسلاشیریق . روسیه تاریخ بویو ایشغالچی و استعمارچی سیاست لرینه دوام ائدیب بو استعمارچیلیق چکسلواکی و مجارستان و افغانستان اشغالیندا آرتیق گوزه چارپیب، بونلار روسیه ایچینده یئتر سیزلیکلری داها آرتیق گرگین له شدیریب و اوردا کئچن حادثه لر روسیه نین داغیلماغینا اساس رولدا گورونه بیلر .
بونلار نیشان وئریر کی اگر بو اولایلاردا روسیه یاخین مدتده نظامی بیر غلبه الده ائده بیلسه ده اوزاق مدتده زیانلی چیخاجاقدیر.
منطقه میللت لری زمان گئچدیکجه گوره جکلر کی روسیه منطقه اولکه لرین ، روس میللت چی لیک تئوریلاری آلتیندا اوزونه حیات خلوت کیمی بیر یئرتانیییر .اونلارین میللی حاکمیت لرینه هئچ بیر اینسانی قیمت قائیل ده ییر . روسیه نین بو سیاستین ایندی گرجستان میللتی یاخچی دوشونه بیلیر . چونکو روسیه ده ن آلدیغی یارالار هله تازادیر.بونلارین هامیسی منطقه دولت لرین او جومله دن اوکرایین و لیتونی – اوستونی و لیتوانی و مولداویانی ، باشا سالیر کی اوز میللی حاکمیتلرین آرتیق اساس لاندیریب و محکمله شدیرسینلر .
قاقفاز اولکه سینده اولان مستقیل دولت لرده بئله بیر پیلانلارا واوزلرینین بیرلیک مواضع لرین تثبیت ائتمه گه چالیشیرلار . جناب عبدالله گولون بو موقعیتده سفرین بو پیلان دا باشا دوشمک اولار.
س- جناب بخت آور، سیزجه بو حادثه لرین جنوبی آذربایجاندا میللی حرکتده نه تاثیری اولار؟
ج- البته ده منطقه ده گئده ن حادثه لر هئچ واخت تاثیر سیز اولا بیلمز. تاریخ بویو سیز گورورسوز بو منطقه ده استعماری گوجلر منطقه نی الده ائتمک اوچون بوردا ساواش آپاریب لار و بو ساواشلارین آجیلیقلارین منطقه میللت لری چکیب لر .
اونا گوره میللی فعال لار بو مسئله یه جدی یاناشمالیدیرلار. اونلار بو مسئله یه عایید سیاسی – نظامی – اقتصادی و تاریخی مولفه لری آراشدیریب و گوجلو تحلیل لر وئرمه لیدیرلر بو گون میللی حرکت بئله بیر تحلیل لرین تشنه سی قالیب دیر .
تاسف له بونو دئمه لیم، بو منطقه آغیر و چتین شرایطه راسلاشماغا گئدیر و بیز بونا حاضیرلانمالیق.
منطقه خطر دوغان بیر دوران گئچیردیر. تاریخ ده بیزه نیشان وئریب کی خطر دوغان دورانلاردا، تروریست و خشونت چی قوروپلار منطقه ده سیاست میدانیندا آت چاپدیرماغا چالیشیبلار .
نئجه کی ایندی سیز گوروسوز گئدیکجه تروریست گروپلار او جمله ده ن pkk ، پژاک و داشناک لار اوز فعالیت لرینه آرتیق شدیت وئریب و اوز آرالاریندا بیرلیگه چالیشیرلار.
سیز گوروسوز اونلار تروریستی حرکت لرین ، کردستان و ارمنستان تورپاقلاریندا یوخ بلکه آذربایجان تورپاقلارینا چکمکده دیلر . سیز مطمئن بیلین کی بو چیرکین سیاستین دالیندا استعماری گوجلر او جمله ده ن روس استعمار چیلیغی یاتیب دیر.
بو آرادا فارس شوونیسمی ده باشماقلاریندا توی توتوب و ایستیر کی آذربایجان اولکه سین داها آرتیق خشونت دوغان بیر منطقه گورستمه کله میللی حرکته قارشی اوز سرکوب سیاست لرین داها دا گوجله ندیرسین . بئله بیرچرکین سیاست لرین سونوجوندا آذربایجان منطقه سی سیاسی و ایقتصادی باخمیندان داها آرتیق ذیقیده ساخلانیلیر.
بونلاری نظرده آلاراق آذربایجان میللی فعال لاری ، آذربایجان میللی حرکت منفعتلرین نظرده آلیب و منطقه ده دولتلرین معنوی موقعیت لریله اویغون آذربایجان منافعینه دوشونمه لیدیرلر.
من اوز نوبمده بوتون میللی فعال لارین آذربایجان میللی منافعینی داها آرتیق نظرده آلماغا چاغیریرام و خواهیش ائدیره م هر بیر میللی فعال و یا بیر میللی قوروپ ، آذربایجان آدیلا میللی منفعت لریمیزی هر بیر شخصی و گروهی منفعت لرده ن اوستون توتسونلار .
بو بیزه بیر واحید جبهه ده، بیر یئره یغیشماق ایمکانی یارادا بیلر. بو ایشین منفعت لری گله جکده آرتیق گوزه چارپاجاق .
س- جناب بخت آور سیزجه آذربایجان میللی حرکت فعال لاری و یا گروپلاری قافقاز حادثه لرینده ندن حقیقی آغیرلیقیجا ده ییر وئرمه دیلر؟
ج- منجه بو مسئله نین نئچه علتی اولا بیلر.
اولا بیلر کی بعضی آیدین فیکیر لر بو مسئله نی یاخشی باشا دوشمویوبلر .
اولا بیلر کی بعضی لری منم لیکلر و یا گروهی موقعیتلری داها آرتیق قوروماق اوچون سکوت پرده سینه آرخالانیبلار . دوزون دئسک ، شوونیسم ده آذربایجان میللی فعالارین بویوک و استراتژیک مسئله لرده ن یوزدورماغا چالیشیر و اهمیت سیز خیردا مسئله لرله مشغول اولماغا یونه تیر. بیرده آغیر تهلوکلر و باسقیلار یاراتماقلا قورخو سالماغا چالیشیر.
بیر آزدا بعضی لرینده محافظه کارلیق آرتیق تأثیر قویور. منجه بیز آذربایجان میللی منافعینه چالیشمالییق و هئچ بیرمسئله دن چکینمه ملییک .
س- جناب بخت آور سیزده ن کی بو دانیشیقا واخت آییردینیز تشکر ائدیریک .
اوزونوزون اگر خاص بیر سوزوز اولسا بویورون .
ج- منده آذ قالا سیته سی ایشلیینلریندن تشکر ائدیب و اونلارین زحمتلرینه مینتدارلیغیمی بیلدیریره م.
بو یولدا هامییا موفقیت آرزولاییرام . بوتون دوستاقدا اولان میللی فعال لارینا تئز لیکله آزادلیق آرزوسیلا اونلارین عائله لرینی آرتیق دوزوم و صبره دعوت ائدیره م . میللی فعالارین هامیسینا جان ساغلیغی و میللتیمیزه اوغورلو گله جک آرزو ائدیره م .